Көктем лебі

(О. Генри)

Предвестник весны

(О. Генри)

The Harbinger

(O. Henry)

 

Ауылдың енжар тұрғыны жазғытұрымның жақындағанын сезе бастағанға дейін-ақ, қала тұрғыны көкке оранған ханымның өз тағына оралып жайғасқанын нақты біліп тұрады. Ол төрт қабырғасында таңғы асын жей отырып, газет бетін ашады да, журналистердің жайнаған мәтіндерін шолып шығады. Иә, бұрындары көктемнің белгілерін өз сезімдеріміз айқындап жатса, қазіргі кезде бұны Ассошиэйтед Пресс агенттігі талдап жүреді.

Хакенсактағы алғашқы таңшымшық құсының сайрағаны, Беннингтондағы үйеңкі ағаштары шырынының толқуы, Сиракуздағы Бас көшені бойлай өскен қызылталдардың ақ мамықты бұршақтары, Блю-Пойнттен шыққан аққу әні, Сент-Луиске соққан жылдағы торнадо, Помптон бойынша өрік өнімінің пессимистік көрсеткіштері, жабайы болған және қолға үйретілген ақсақ қаздың Билджуотердегі тоғанға оралуы, конгрессмен Джинкстің дәрілік синдикат тарапынан хинин бағасын көтермелеу әрекеттерін әшкерелеуі, биік теректің панасында демалғандардың ағашқа түскен найзағайдан шошуы, Аллегени өзенінде мұздың жылжи бастауы, тілшінің мүк үстінен шыққан шегіргүлді тауып алғаны — бұл хабардың бәрі (ауылдағылар қар басқан жерлеріне қарай бергенде) қалалықтарға сым байланысы арқылы жылдам жеткізілетін.

Бірақ бұл сыртқы белгілері ғана еді. Көктемнің таза лебі ең бірінші жүрекке жетеді. Стрефон өзінің Хлоясын* және Майк өзінің Мэггиін іздей бастағанда ғана, көктем келді деуге болады, және Сквайр Петтигрюдің жайылымында ұзын сылдырмақты жыланның өлтірілгені туралы жаңалықты растауға болады.

Шегіргүлдің алғашқы гүлі атылмай тұрып, Юнион-Скверде мистер Питерс, мистер Рэгздейл мен мистер Кид ұзын орындыққа отырып, сөз байласа бастады. Мистер Питерс бұл қаңғыбастардың ішіндегі д'Артаньяны* еді. Саябақтың көк кілемінде ол ең күңгірт, ең жалқау, ең көріксіз дақ сияқты болып көрінсе де, дәл сол кезде қалған екеудің бастаушысы еді.

Мистер Питерстің жұбайы бар еді. Бұған дейін бұл жәйт оның Рэгзи мен Кидпен байланысына еш әсер етпеді, бірақ бүгін олар бұнысына ерекше назар аударыпты. Үйленуге асықпаған достары мистер Питерске жымиып қарап, оның жанұялық өмірде қалай ғана тұншығып кетпегенін жиі айтып жүретін. Қазір болса, олар оның асқан алғырлығын мойындауға мәжбүр болған.

Себебі миссис Питерсте бір доллар болған екен. Бүтін әрі заңды күші бар, салықтар мен борыштарды өтеуге жарамды бір долларлық банкнот. Енді оны қалайша қағып алуға болатынын бұл үш әккі ноян талқыға салды.

— Доллар екенін қалай білдің? — деп сұрады Рэгзи, аталған соманың ірілігіне күмәнданып.

— Оны көмірші көріп қойған, — деді мистер Питерс. — Кеше жұмыстарымен шығып кеткен. Ал таңғы асқа бір тілім нан мен бір кесе кофе берді, өзі доллармен жүрді.

— Бұл барған жауыздық! — деді Рэгзи.

— Егер біз оған келіп, жұдырықпен бір салып, аузына орамал тығып, ақшаны алып кетсек, — деп Кид ойлана бастады. — Қатыннан қорқпайтын шығарсыңдар, а?

— Ол айғай салса, бізді ұстап алады ғой, — деп қайтарды Рэгзи. — Жұртқа толы үйде әйелге қол көтерген жақсылыққа апармас.

— Құрдастар, — деді мистер Питерс, сары мұртша-сақалын жыбырлатып қойып, — менің әйелім туралы сөйлеп тұрғандарыңды ұмытпаңдар. Оған күш көрсетпекші болмаңдар, егер әрине бұл...

— Магуайр, — деп сөзін бөлді Рэгзи, — өзінің сыра жарнамасын шығарып қойды. Осы доллар болғанда, біз...

— Жетер! — деді мистер Питерс, өз ернін жалап қойып. — Қалай болса да, бұл парақ ақшаны қолға түсіруіміз керек. Өз әйелім болған соң, бұны өзім шешейін. Үйге барам да, тартып алам. Мені осында күтіңдер.

— Бүйірінен бір ұрсаң, қайда не жатқанын тез-ақ айтады ғой, — деді Кид.

— Әйелді ұрған ерге жарамас, — деді Питерс сыпайы түрімен. — Сәл ғана буындырып қойсақ, кеңірдекті кішкене ғана қысып... сол жететін сияқты, және ізі де қалмайды. Мені күтіңдер, доллармен қайтып келемін.

Питерстер Жетінші авеню мен өзеннің арасындағы көппәтерлі үйде тұрған. Олардың бөлмесі жоғарғы қабатта орналасқан еді, қараңғылығы сондай, жалға беруші соның ақысын алып тұрғанда, ылғи да қызарып тұратын. Миссис Питерс анда-санда біреудің кірін жуып не үйін тазалап, өз күнін көретін. Мистер Питерс болса, соңғы бес жылда бір де бір тиын таппай, жұмыссыз жүре беретін. Солай бола тұрып, өзара жеккөрушілікке және жоқшылыққа қарамастан, бірге өмір сүрген. Осындай өмірі әдетке айналған еді, себебі әдет жерді де біртұтас күйде ұстайтын күш қой; жосықсыздау гравитация теориясы* бұны түсіндіре ала ма?!

Миссис Питерс өзінің 200-фунттық* денесін екі орындықтың мықтысына орналастырып, жалғыз терезеден көрініп тұрған кірпіш қабырғаға тесіле қарап жатқан. Көздері қызарып, дымқылданып кеткен. Бұл бөлменің жиһазы бір қоларбаға сияр еді, бірақ еш жұмысшы бұны тиеп әкетуге әуреленбес еді.

Есіктен мистер Питерс кірді. Оның күшіктікіндей жылтылдаған көздерінде бір ынтызарлық байқалды. Әйелі бұны түсініп қойса да, ол аш болып қалған ба деп, себебін қате жорамалдады.

— Түн түспегенше саған тамақ жоқ, — деді ол, қайтадан терезеге бұрылып. — Өзінің ашқарақ жүзіңді бұл жақтан бұр.

Мистер Питерс өзі мен әйелінің арасындағы қашықтықты көзбен мөлшерлеп тұрды. Тосыннан оның үстіне секірсе, құлатуға болар еді, және достарына айтып кеткен буындыру тактикасын қолдануға болатын еді. Көпіріп айтқан болар — иә, әйеліне қарсы күш жұмсауға оның осы күнге шейін батылы барған емес — бірақ тәтті суық сыра туралы ойлары оның жүйкесін сергітіп қойды да, ол енді джентльмен ледиге қалай қарау керек туралы қағидаларын басқаша түсінуге дайын болды. Алайда артық әрекет жасауға ерінген ол, алдымен дипломатия өнеріне жүгінуге талпыныс жасады — өзін табысқа қол жеткізіп үлгірген күйде ұстап, тәкаппарлана тұра қалды.

— Сенде бір доллар бар, — деді ол, неғұрлым әсерлі кейіппен сөйлеп (осы тұста оған аузындағы сигарасы ғана жетіспей тұрған).

— Иә, солай, — деп миссис Питерс қойнынан қағаз ақшаны шығарды да, оны шытырлатып жіберді.

— Маған жұмыс табылды ғой, әлгі... шай дүкенінде, — деді мистер Питерс. — Ертеңнен бастап шығамын. Бірақ ол үшін не керек қой, әлгі...

— Өтірікшісің, — деді миссис Питерс, ақшаны қайтадан қойнына салып. — Сені шай дүкеніне де, асханаға да, жайма базарға да ешкім алмайды. Мен осы долларды табу үшін нешетүрлі киім жуып, қолымның терісін жырып жібердім. Сенің шөліңді басу үшін қиналдым ба мен? Жоғал бар! Ақша туралы ұмыт.

Бұдан Талейран* әдісінің мақсатқа жетпегені белгілі болды. Бірақ дипломатия сонымен бітпейді ғой. Мистер Питерс өзінің өнертапқыштығына сүйеніп, жаңа әдіске бірден көшті. Көзінде сары уайымның белгілері көрінді.

— Клара, — деді ол күбірлеп, — ары қарай қарсыласқан дұрыс болмас. Сен мені ешқашан да түсінбегенсің. Ант етемін, ауыртпалық толқындарынан тұншығып, батып кетпес үшін бар күшімді салып жүргеммін, бірақ...

— Кемпірқосақты доғар да, босқа дәмеленбе, — деді миссис Питерс күрсініп. — Бұл сөзіңді қанша рет естігем. Анау сөреде бос кофе қалбыры жатыр, соның артында карбол дәрісі бар. Соны іше сал.

Мистер Питерс ойланып қалды. Енді не істемекшіміз? Ескі тәсілдерінен пайда шықпады. Екі әккі нояны оны жауынгерлік даярлықпен саябақтағы ұзын орындықта тосып жатқан. Конға оның намысы қойылған болатын. Бұл шабуылға жеке өзі атанған еді, енді қуаныш пен жұбанышты сыйлайтын олжамен қайтып келмесе болмайды. Ал сол дәме еткен доллар және өзінің арасында тек оның әйелі ғана тұрған — жастайынан бірге жүрген, қазір қатты үлкейген қыз ғой... міні! Тағы қайталап шықсам, қайтеді?! Бұрында оның жылы сөздерінен ол еріп қалатын және артынан еріп жүретін, бірақ содан қаншама жыл өтті. Ауыр кедейшілік пен өштік бұның бәрін артта қалдырды. Бірақ Рэгзи мен Кид уәде қылған долларды күтіп отыр ғой!

Мистер Питерс өзінің өткір көзқарасымен әйеліне бір қарап жіберді. Ол арбалған кейіппен терезеге үңілген еді, ал оның бырсиған денесі орындыққа әрең дегенде сиятын. Көздерінде жақын арада ғана жылап алғанның белгілері көрінді. «Бұдан бірдеме шығар ма екен?» — деп мистер Питерс өз-өзінен сұрады.

Ашылған терезеден кірпіш қабырғалар мен сұр, қаңыраған аулалар көрінген еді. Егер ескен ауаның жылылығы болмаса, қаланы әлі қыс мезгілі билеп жатыр деуге болатын еді. Бірақ көктем зеңбіректердің күрсілімен келе қоймайды. Ол — сапер әрі минашы, сондықтан сіз де капитуляция етуге мәжбүр боласыз.

«Тырысып көрейін», — деді мистер Питерс өз-өзіне, және бетін біртүрлі ғып қисайтты.

Ол әйеліне жақындап, қолын оның иығына салды.

— Клара, жаным, — деді ол итбалықты ғана алдауға жарайтын үнімен, — ұрыса бермейікші. Менің шырағым сен емессің ба, айналайын?

Мынауыңыз тіпті ұят, мистер Питерс! Купидонның* қара тізіміне іліндіңіз. Сіз бопсалау мен Махаббаттың киелі сөздерін бұрмалау баптары бойынша айыпты болып таныласыз.

Бірақ көктемнің сиқыры орындалып шықты. Жылы ескен леп бұл қарапайым, қараңғы бөлмеге де жетіп қойды. Қанша қисынсыз болса да, бірақ бұл қақпанға біз бәріміз де бір күні түсеміз.

Миссис Питерс Ниобея* әлде Ниагара* сияқты жастарын ағызып, қызарған түрімен өзінің бұйырушысының мойнына асылды да, ағыл-тегіл жылай бастады. Қойнындағы долларды суырып алуға мистер Питерс қанша талпынса да, қолдарын әйелінің құшағынан шығара алмады.

— Сен мені сүйесің бе, Джеймс? — деп сұрады миссис Питерс.

— Қатты сүйем, — деді Джеймс, — бірақ...

— Ауырып қалдың ғой! — деп саңқ етті миссис Питерс. — Бірнәрседен шаршадың ба?

— Сәл әлсіреп қалдым, — деді мистер Питерс. — Мен...

— Тоқта, саған не көмектесерін білемін. Бір минут тоса тұр, Джеймс, мен қазір-ақ оралам.

Оны тағы құшақтап жіберсе, мистер Питерс Қаһарлы Түрікпен* бір күресіп алғандай күйде болып қалды. Әйелі оны жіберді де, бөлмеден шығып, астыға қарай жөнелді.

Мистер Питерс бармақтарын иық бауының астына салып жіберді.

— Жақсы, — деді ол, үстіге қарап. — Нәзік жеріне дәл тидім. Кемпірімнің әлі де сондай сезімтал екенін білмеппін. Мен тура Клод Мельноттың* өзі сияқты болдым. Қалай, а? Енді доллар қалтама түсті деуге болады. Ол қайда шығып кеткен екен? Екінші қабатта тұратын миссис Малдунға шығар, оған татуласып қойғанымызды айтар. Жылы сөйлегенді енді көбірек қолданайын. Рэгзидің жұдырыққа салуы түкке тұрмайды екен!

Миссис Питерс қайтып келді де, оған сарсапарилла* бөтелкесін берді.

— Менде бұл доллар болғаны қандай жақсы болды, — деді ол. — Қатты жүдеп қалыпсың, қарағым.

Күйеуінің аузына тұнбаны үлкен қасықпен бір тығып алып, оның тізесіне отыра қалды.

— Маған тағы шырағым деші, Джеймс, — деп ол сыбырлай қалды.

Өзінің көктем патшайымымен орындыққа шегеленіп тасталған мистер Питерс, үн-түнсіз отырды.

Иә, көктем келді.

Юнион-Сквердегі ұзын орындықта отырған мистер Рэгздейл мен мистер Кид зеріккен түрлерімен д'Артаньянның доллармен келіп оралуын күтті.

«Кеңірдекті қысып тастау керек еді», — деп ойлап қалды мистер Питерс.

 

 

Задолго до того как тупой деревенский житель почувствует приближение весны, горожанин уже знает, что зеленая богиня вернулась в свое царство. Окруженный каменными стенами, он садится завтракать, развертывает утреннюю газету и видит, что пресса обогнала календарь. Ибо раньше вестниками весны были наши чувства, теперь же их заменило агентство Ассошиэйтед Пресс.

Пение первого реполова в Хакенсаке; движение сока в беннингтонских кленах; пушистые барашки на ивах, окаймляющих Главную улицу в Сиракузах; первый ураган в Сент-Луисе, лебединая песня лонг-айлендской устрицы; пессимистический прогноз насчет урожая персиков в Помптоне (штат Нью-Джерси); очередной визит ручного дикого гуся со сломанной лапкой к пруду близ станции Билджуотер; разоблачение депутатом конгресса Джинксом коварной попытки Аптечного треста вздуть цены на хинин; первый разбитый молнией тополь, под которым, разумеется, укрывались экскурсанты, чудом оставшиеся в живых; первая подвижка льда на реке Аллегени; фиалка среди мха, обнаруженная нашим корреспондентом в Раунд-Корнере, — вот признаки пробуждения природы, которые телеграф доставляет в умудренный познанием город, когда фермер еще не видит на своих унылых полях ничего, кроме снега.

Но все это признаки внешние. Настоящий предвестник весны — наше сердце. Лишь когда Дафнис начинает искать свою Хлою, а Майк — свою Мэгги, — лишь тогда можно считать, что весна наступила и что газетное сообщение о гремучей змее в пять футов длиною, убитой на выгоне фермера Петтигрю, не является вымыслом.

Первая фиалка еще не распустилась, когда мистер Питерс, мистер Рэгздейл и мистер Кид, сидя на скамейке в Юнион-сквере, вступили в заговор. Мистер Питерс был д’Артаньяном в этом трио бездельников. Он являл собою самое грязное, самое ленивое, самое неприглядное серое пятно на фоне зеленых садовых скамеек. Но в ту минуту он играл первую роль.

У мистера Питерса была жена. До сих пор это обстоятельство не влияло на его отношения с Рэгзи и Кидом.

Но в этот день оно придавало ему особый вес. Друзья мистера Питерса, избежавшие брачных уз, не раз подсмеивались над тем, что он пустился в это опасное плавание. Но сейчас они были наконец вынуждены признать, что либо он был наделен даром предвидения, либо ему исключительно повезло.

Дело в том, что у миссис Питерс был доллар. Целый доллар, настоящий, имеющий законное хождение, годный для уплаты пошлин, налогов и страховых и прочих взносов. Как завладеть этим долларом — вот в чем состояла задача, которую обсуждали сейчас три тертых мушкетера.

— А откуда ты знаешь, что именно доллар? — спросил Рэгзи, в котором колоссальность этой суммы породила скептические настроения.

— Угольщик видел, — сказал мистер Питерс. — Она вчера ходила куда-то стирать. А на завтрак что мне дала — горбушку хлеба да чашку кофе, а у самой доллар в кармане.

— Подлость какая! — сказал Рэгзи.

— Схватить ее да заткнуть ей рот полотенцем, а монету забрать, — мрачно предложил Кид. — Вы что, бабы испугались, а?

— Она, чего доброго, заорет, так нас всех сцапают, — возразил Рэгзи. — Это последнее дело — колотить женщину, когда кругом полон дом народу.

— Джентльмены, — строго заметил мистер Питерс сквозь рыжую щетину, покрывавшую его губы и подбородок, — не забывайте, что вы говорите о моей жене. Всякий, кто хоть пальцем тронет женщину, если только не…

— Магайр вывесил плакат, что есть пиво, — ехидно сказал Рэгзи. — Будь у нас доллар, мы бы могли…

— Ладно, — сказал мистер Питерс, облизываясь. — Так или иначе, а достать этот доллар нужно. Я как муж имею на него законное право. Предоставьте это мне. Я схожу домой и добуду его. А вы подождите меня здесь.

— Я-то знаю, им только дай разок под микитки, живо скажут, где у них деньги спрятаны, — сказал Кид.

— Порядочный человек не станет бить женщину, — сентенциозно произнес Питерс. — Так, придушить легонечко — это можно, и следов не остается. Ну, ребята, ждите меня. Доллар я сейчас принесу.

В верхнем этаже большого дома между Второй авеню и рекой Питерсы занимали комнату, выходившую во двор и такую темную, что хозяин краснел, взимая за нее плату. Миссис Питерс иногда работала — ходила по людям стирать и мыть полы. Мистер Питерс презирал такие низменные занятия — за последние пять лет он не заработал ни цента. И все-таки они держались друг за друга, крепко связанные ненавистью и нуждой. Они были рабами привычки — той силы, что не дает земле разлететься на куски, хотя, впрочем, существует еще какая-то дурацкая теория притяжения.

Миссис Питерс пристроила свое двухсотфунтовое тело на том из двух стульев, что покрепче, и не мигая смотрела через единственное окно на кирпичную стену соседнего дома. Глаза у нее были красные и мокрые. Всю обстановку можно было с легкостью увезти на ручной тележке, но ни один тележечник не польстился бы на нее.

Дверь отворилась, и вошел мистер Питерс. Его фокстерьерьи глазки алчно поблескивали. Миссис Питерс сразу увидела это, но ошибочно истолковала жажду как голод.

— Никакой еды раньше вечера не получишь, — сказала она, снова поворачиваясь к окну. — И убери отсюда свою несытую морду.

Мистер Питерс прикинул на глаз разделявшее их расстояние. Если не дать ей опомниться, можно, пожалуй, наскочить на нее, повалить наземь и применить к ней ту самую душительную тактику, которую он только что излагал своим приятелям. Положим, это было чистое хвастовство: он еще ни разу не отважился прибегнуть к насилию; но мысль о вкусном холодном пиве придала ему храбрости, и он готов был опровергнуть свою собственную теорию о том, как подобает джентльмену обращаться с дамой. Однако он, как все бездельники, предпочитал более художественные и менее утомительные методы и пустил в ход дипломатию, выбрав для начала крупный козырь — позицию человека, не сомневающегося в успехе.

— У тебя есть доллар, — сказал он надменно и внушительно, как говорят, закуривая дорогую сигару (если таковая имеется).

— Есть, — сказала миссис Питерс и, достав из-за пазухи хрустящую бумажку, вызывающе помахала ею.

— Мне предложили работу в… в чайном магазине, — сказал мистер Питерс. — Завтра начинать. Но мне придется купить пару…

— Врешь, — сказала миссис Питерс, водворяя доллар обратно. — Ни в чайный магазин, ни в столовую, ни в лавку старого платья тебя не возьмут. Я себе всю кожу на руках содрала, пока стирала фуфайки да комбинезоны, чтобы заработать этот доллар. Думаешь, для того я мучилась, чтобы ты его пропил? Дудки. Ты про эти деньги и думать забудь.

Было совершенно очевидно, что талейрановская поза цели не достигла. Но дипломатия изобретательна. Артистический темперамент мистера Питерса приподнял его за ушки башмаков и перенес на новую позицию. В глазах его появилось выражение безнадежной тоски.

— Клара, — сказал он глухим голосом, — продолжать борьбу бесполезно. Ты никогда меня не понимала. Видит бог, я всеми силами старался удержаться на поверхности, но волны бедствий…

— Насчет радуги надежд и островов блаженства можешь не разоряться, — сказала миссис Питерс со вздохом. — Слышала я все это, довольно. Вон там, на полке, за жестянкой от кофе, стоит пузырек с карболкой. Пей на здоровье.

Мистер Питерс задумался. Как же быть дальше? Испытанные приемы не помогли. Два тертых мушкетера ждут его у развалин замка, то бишь на садовой скамейке с кривыми чугунными ножками. На карту поставлена его честь. Он взялся один пойти на штурм и добыть сокровище, которое даст им отраду и забвение печалей. И между ним и желанным долларом стоит только его жена, та самая девочка, которую он когда-то… Ага! Не попытаться ли и сейчас? Когда-то он умел ласковыми словами добиться от нее чего угодно. Попытаться? Сколько лет прошло с тех пор! Жестокая нужда и взаимная ненависть убили все это. Но Рэгзи и Кид ждут обещанного доллара!

Мистер Питерс окинул жену внимательным взглядом. Ее расползшаяся фигура не умещалась на стуле. Она, не отрываясь, как завороженная, смотрела в окно. По глазам ее было видно, что она недавно плакала.

— Не знаю, — сказал мистер Питерс вполголоса, — может, ничего и не выйдет.

В открытое окно были видны кирпичные стены и серые, голые задние дворы. Если бы не теплый воздух, входивший с улицы, можно было бы предположить, что город еще скован зимой, так неприветливо он встречал осаждавшую его весну. Но весна приходит не под гром орудий. Весна — сапер и подрывник, и капитуляция неизбежна.

«Попытаюсь», — сказал себе мистер Питерс и скорчил гримасу.

Он подошел к жене и обнял ее за плечи.

— Клара, милая, — сказал он тоном, который не обманул бы даже тюленя, — зачем мы все ссоримся? Ведь же моя душечка-пампушечка.

— Стыдно, мистер Питерс! Черным крестом отметит вас Купидон в своей главной книге. Вам предъявляется тяжкое обвинение: шантаж и подделка священнейших слов любви.

Но чудо весны совершилось. В голую комнату над голым двором между черных стен проник Предвестник. Это было нелепо, но… Да, это ловушка, и вы, сударыня, и вы, сударь, и все мы в нее попадаемся.

Красная, толстая, плачущая, как Ниобея или Ниагара, миссис Питерс бросилась на шею своему повелителю и залила его слезами. Мистер Питерс был бы рад извлечь доллар из семейного сейфа, но его руки были плотно прижаты к бокам.

— Ты меня любишь, Джеймс? — спросила миссис Питерс.

— Безумно, — сказал Джеймс, — но…

— Ты болен! — воскликнула миссис Питерс. — Почему у тебя такой усталый вид?

— Я немного ослабел, — сказал мистер Питерс. — Я…

— Подожди, я знаю, что тебе нужно. Подожди, Джеймс, я сейчас вернусь.

Обняв его на прощанье так крепко, что он вспомнил «Непобедимого турка», она выбежала из комнаты и загромыхала вниз по лестнице.

Мистер Питерс засунул большие пальцы за подтяжки.

— Отлично, — сообщил он потолку. — Дело на мази. Я и не знал, что мою старуху еще можно поддеть на всякие эти амуры. Да-с, чем я не Клод Мельнот? А? Пари держу, что доллар мой. Интересно, куда это она пошла. Небось на второй этаж, рассказать миссис Мэлдун, что мы помирились. Это надо запомнить. Лаской действовать! А Рэгзи говорил — под микитки!

Миссис Питерс вернулась с бутылкой настойки сарсапариллы.

— Вот хорошо, что у меня был этот доллар, — сказала она. — Ты совсем исхудал, мой голубчик.

Мистер Питерс дал влить себе в рот столовую ложку настойки. Потом миссис Питерс села к нему на колени и прошептала:

— Назови меня еще раз душечкой-пампушечкой, Джеймс.

Он сидел неподвижно, придавленный к стулу новым воплощением богини весны.

Весна наступила.

В Юнион-сквере мистер Рэгздейл и мистер Кид, изнывая от жажды, ерзали на скамейке в ожидании д’Артаньяна с долларом.

«Лучше бы я сразу схватил ее за горло», — думал мистер Питерс.

 

Long before the springtide is felt in the dull bosom of the yokel does the city man know that the grass-green goddess is upon her throne. He sits at his breakfast eggs and toast, begirt by stone walls, opens his morning paper and sees journalism leave vernalism at the post.

For, whereas, spring's couriers were once the evidence of our finer senses, now the Associated Press does the trick.

The warble of the first robin in Hackensack, the stirring of the maple sap in Bennington, the budding of the pussy willows along Main Street in Syracuse, the first chirp of the bluebird, the swan song of the Blue Point, the annual tornado in St. Louis, the plaint of the peach pessimist from Pompton, N. J., the regular visit of the tame wild goose with a broken leg to the pond near Bilgewater Junction, the base attempt of the Drug Trust to boost the price of quinine foiled in the House by Congressman Jinks, the first tall poplar struck by lightning and the usual stunned picknickers who had taken refuge, the first crack of the ice jam in the Allegheny River, the finding of a violet in its mossy bed by the correspondent at Round Corners — these are the advance signs of the burgeoning season that are wired into the wise city, while the farmer sees nothing but winter upon his dreary fields.

But these be mere externals. The true harbinger is the heart. When Strephon seeks his Chloe and Mike his Maggie, then only is spring arrived and the newspaper report of the five-foot rattler killed in Squire Pettigrew's pasture confirmed.

Ere the first violet blew, Mr. Peters, Mr. Ragsdale and Mr. Kidd sat together on a bench in Union Square and conspired. Mr. Peters was the D'Artagnan of the loafers there. He was the dingiest, the laziest, the sorriest brown blot against the green background of any bench in the park. But just then he was the most important of the trio.

Mr. Peters had a wife. This had not heretofore affected his standing with Ragsy and Kidd. But today it invested him with a peculiar interest. His friends, having escaped matrimony, had shown a disposition to deride Mr. Peters for his venture on that troubled sea. But at last they had been forced to acknowledge that either he had been gifted with a large foresight or that he was one of Fortune's lucky sons.

For, Mrs. Peters had a dollar. A whole dollar bill, good and receivable by the Government for customs, taxes and all public dues. How to get possession of that dollar was the question up for discussion by the three musty musketeers.

"How do you know it was a dollar?" asked Ragsy, the immensity of the sum inclining him to scepticism.

"The coalman seen her have it," said Mr. Peters. "She went out and done some washing yesterday. And look what she give me for breakfast — the heel of a loaf and a cup of coffee, and her with a dollar!"

"It's fierce," said Ragsy.

"Say we go up and punch 'er and stick a towel in 'er mouth and cop the coin" suggested Kidd, Viciously. "Y' ain't afraid of a woman, are you?"

"She might holler and have us pinched," demurred Ragsy. "I don't believe in slugging no woman in a houseful of people."

"Gent'men," said Mr. Peters, severely, through his russet stubble, "remember that you are speaking of my wife. A man who would lift his hand to a lady except in the way of — "

"Maguire," said Ragsy, pointedly, "has got his bock beer sign out. If we had a dollar we could — "

"Hush up!" said Mr. Peters, licking his lips. "We got to get that case note somehow, boys. Ain't what's a man's wife's his? Leave it to me. I'll go over to the house and get it. Wait here for me."

"I've seen 'em give up quick, and tell you where it's hid if you kick 'em in the ribs," said Kidd.

"No man would kick a woman," said Peters, virtuously. "A little choking — just a touch on the windpipe — that gets away with 'em — and no marks left. Wait for me. I'll bring back that dollar, boys."

High up in a tenement-house between Second Avenue and the river lived the Peterses in a back room so gloomy that the landlord blushed to take the rent for it. Mrs. Peters worked at sundry times, doing odd jobs of scrubbing and washing. Mr. Peters had a pure, unbroken record of five years without having earned a penny. And yet they clung together, sharing each other's hatred and misery, being creatures of habit. Of habit, the power that keeps the earth from flying to pieces; though there is some silly theory of gravitation.

Mrs. Peters reposed her 200 pounds on the safer of the two chairs and gazed stolidly out the one window at the brick wall opposite. Her eyes were red and damp. The furniture could have been carried away on a pushcart, but no pushcart man would have removed it as a gift.

The door opened to admit Mr. Peters. His fox-terrier eyes expressed a wish. His wife's diagnosis located correctly the seat of it, but misread it hunger instead of thirst.

"You'll get nothing more to eat till night," she said, looking out of the window again. Take your hound-dog's face out of the room."

Mr. Peters's eye calculated the distance between them. By taking her by surprise it might be possible to spring upon her, overthrow her, and apply the throttling tactics of which he had boasted to his waiting comrades. True, it had been only a boast; never yet had be dared to lay violent bands upon her; but with the thoughts of the delicious, cool bock or Culmbacher bracing his nerves, he was near to upsetting his own theories of the treatment due by a gentleman to a lady. But, with his loafer's love for the more artistic and less strenuous way, he chose diplomacy first, the high card in the game — the assumed attitude of success already attained.

"You have a dollar," he said, loftily, but significantly in the tone that goes with the lighting of a cigar — when the properties are at hand."

"I have," said Mrs. Peters, producing the bill from her bosom and crackling it, teasingly.

"I am offered a position in a — in a tea store," said Mr. Peters. "I am to begin work tomorrow. But it will be necessary for me to buy a pair of — "

"You are a liar," said Mrs. Peters, reinterring the note. "No tea store, nor no A B C store, nor no junk shop would have you. I rubbed the skin off both me hands washin' jumpers and overalls to make that dollar. Do you think it come out of them suds to buy the kind you put into you? Skiddoo! Get your mind off of money."

Evidently the poses of Talleyrand were not worth one hundred cents on that dollar. But diplomacy is dexterous. The artistic temperament of Mr. Peters lifted him by the straps of his congress gaiters and set him on new ground. He called up a look of desperate melancholy to his eyes.

"Clara," he said, hollowly, "to struggle further is useless. You have always misunderstood me. Heaven knows I have striven with all my might to keep my head above the waves of misfortune, but — " "Cut out the rainbow of hope and that stuff about walkin' one by one through the narrow isles of Spain," said Mrs. Peters, with a sigh. "I've heard it so often. There's an ounce bottle of carbolic on the shelf behind the empty coffee can. Drink hearty."

Mr. Peters reflected. What next! The old expedients had failed. The two musty musketeers were awaiting him hard by the ruined chateau — that is to say, on a park bench with rickety cast-iron legs. His honor was at stake. He had engaged to storm the castle single-handed and bring back the treasure that was to furnish them wassail and solace. And all that stood between him and the coveted dollar was his wife, once a little girl whom he could — aha! — why not again? Once with soft words he could, as they say, twist her around his little finger. Why not again? Not for years had he tried it. Grim poverty and mutual hatred had killed all that. But Ragsy and Kidd were waiting for him to bring the dollar!

Mr. Peters took a surreptitiously keen look at his wife. Her formless bulk overflowed the chair. She kept her eyes fixed out the window in a strange kind of trance. Her eyes showed that she had been recently weeping.

"I wonder," said Mr. Peters to himself, "if there'd be anything in it."

The window was open upon its outlook of brick walls and drab, barren back yards. Except for the mildness of the air that entered it might have been midwinter yet in the city that turns such a frowning face to besieging spring. But spring doesn't come with the thunder of cannon. She is a sapper and a miner, and you must capitulate.

"I'll try it," said Mr. Peters to himself, making a wry face.

He went up to his wife and put his arm across her shoulders.

"Clara, darling," he said in tones that shouldn't have fooled a baby seal, "why should we have hard words? Ain't you my own tootsum wootsums?

"A black mark against you, Mr. Peters, in the sacred ledger of Cupid. Charges of attempted graft are filed against you, and of forgery and utterance of two of Love's holiest of appellations.

But the miracle of spring was wrought. Into the back room over the back alley between the black walls had crept the Harbinger. It was ridiculous, and yet — Well, it is a rat trap, and you, madam and sir and all of us, are in it.

Red and fat and crying like Niobe or Niagara, Mrs. Peters threw her arms around her lord and dissolved upon him. Mr. Peters would have striven to extricate the dollar bill from its deposit vault, but his arms were bound to his sides.

"Do you love me, James?" asked Mrs. Peters.

"Madly," said James, "but — "

"You are ill! " exclaimed Mrs. Peters. "Why are you so pale and tired looking?"

"I feel weak," said Mr. Peters. "I — "

"Oh, wait; I know what it is. Wait, James. I'll be back in a minutes''

With a parting bug that revived in Mr. Peters recollections of the Terrible Turk, his wife hurried out of the room and down the stairs.

Mr. Peters hitched his thumbs under his suspenders.

"All right," he confided to the ceiling. "I've got her going. I hadn't any idea the old girl was soft any more under the foolish rib. Well, sir; ain't I the Claude Melnotte of the lower East Side? What? It's a 100 to 1 shot that I get the dollar. I wonder what she went out for. I guess she's gone to tell Mrs. Muldoon on the second floor, that we're reconciled. I'll remember this. Soft soap! And Ragsy was talking about slugging her!

Mrs. Peters came back with a bottle of sarsaparilla.

"I'm glad I happened to have that dollar," she said. "You're all run down, boney."

Mr. Peters had a tablespoonful of the stuff inserted into him. Then Mrs. Peters sat on his lap and murmured:

"Call me tootsum wootsums again, James."

He sat still, held there by his materialized goddess of spring.

Spring had come.

On the bench in Union Square Mr. Ragsdale and Mr. Kidd squirmed, tongue-parched, awaiting D'Artagnan and his dollar.

"I wish I had choked her at first," said Mr. Peters to himself.

   Аударған Ерден Қарсыбеков